Mundur EDBDU

(EXPERIMENTAL DESERT BATTLE DRESS UNIFORM)

 
   We wrześniu 1981r. wprowadzono do użytku w U.S. Army mundur BDU (skrót od Battle Dress Uniform) w kamuflażu typu WOODLAND – czterokolorowym wzorze maskującym bazującym na wcześniejszym „liściastym” kamuflażu ERDL (Engineer & Research Development Laboratories). Równolegle z BDU wprowadzono tzw. mundur DBDU (Desert Battle Dress Uniform, z powodu charakterystycznego wzoru kamuflażu zwany także Chocolate-Chip Camouflage, Cookie Dough Camouflage czy też bardziej popularnie Six-Color Desert Pattern) – czyli wariant BDU przeznaczony do działania w terenie pustynnym.

Pomimo, że sześciokolorowy kamuflaż pustynny najbardziej znany jest z okresu pierwszej wojny w Zatoce Perskiej na przełomie 1990-1991r., tj. podczas trwania operacji „Pustynna Tarcza” (OPERATION DESERT SHIELD) oraz „Pustynna Burza” (OPERATION DESERT STORM), wzór ten został faktycznie zaprojektowany w 1962r.[1] Armia uznała, że taki wzór kamuflażu może być przydatny w przypadku ewentualnej interwencji sił zbrojnych USA na Bliskim Wschodzie, zaprojektowano więc wzór testowy w oparciu o pustynne tereny południowo-zachodniej części USA. Następnie gotowy projekt… po prostu odłożono na półkę. Powołanie w październiku 1979r. sił RDF (Rapid Deployment Force) z przeznaczeniem do prowadzenia operacji na Bliskim Wschodzie, a w szczególności do obrony interesów USA w rejonie Zatoki Perskiej, przypomniało U.S. Army o potrzebie posiadania umundurowania przeznaczonego do działania w terenie pustynnym.

Nowy typ umundurowania pustynnego wydano w ograniczonej liczbie personelowi sił zbrojnych USA biorącemu udział w olbrzymich ćwiczeniach pod kryptonimem „Świecąca Gwiazda” (BRIGHT STAR EXERCISE), mających miejsce w Egipcie na przełomie lat ’80-tych oraz żołnierzom przydzielonym do Wielonarodowych Sił Pokojowych i Obserwacyjnych ONZ (MFO – Multinational Forces Observers) – m.in. żołnierzom 82. Dywizji Powietrznodesantowej i 101. Dywizji Powietrznodesantowej (Aeromobilnej) [82nd AIRBORNE DIVISION, 101st AIRBORNE DIVISION (AIRASSAULT)], pełniących pokojową służbę na Półwyspie Synaj w 1982r. W większych ilościach mundur DBDU pojawił się w siłach zbrojnych USA dopiero w 1990r., po wybuchu konfliktu w Zatoce Perskiej.

Uwagi od użytkowników wskazywały, że DBDU wykonane jest ze zbyt grubego materiału (mieszanka 50% nylonu na 50% bawełny – tak jak przeznaczone do o wiele chłodniejszych warunków klimatycznych umundurowanie typu BDU) i jest wyraźnie niedostosowane do wysokich temperatur panujących na pustyni. Dodatkowe wzmacniające warstwy materiału uznano za zbędne gdyż stwierdzono, że zwiększają jedynie dyskomfort u użytkowników munduru spowodowany wysoką temperaturą. Poza tym, okazało się, że pustynny sześciokolorowy wzór maskujący zbyt kontrastuje oraz nie zlewa się wystarczająco z otoczeniem. Ciemniejsze plamy wzoru maskującego w pustynnym słońcu nagrzewały się mocniej niż jaśniejsze, w wyniku tego mundur nie oddawał ciepła w odpowiednim stopniu. Sześciokolorowy wzór kamuflażu był również po prostu droższy w produkcji niż wzór czterokolorowy czy też trzykolorowy. Ale mimo wprowadzenia w 1986r. lżejszej wersji munduru BDU, tzw. HWBDU (Hot Weather Battle Dress Uniform; odmianę „grubszą” określano jako Temperate Weather Battle Dress Uniform, w skrócie TWBDU[2]) wykonanej w całości z bawełnianej popeliny typu ripstop (100% cotton ripstop fabric), pustynny mundur DBDU pozostawiono bez zmian. Potrzebny był nowy wzór kamuflażu oraz nowy typ umundurowania przeznaczonego na pustynię jednak przez długi okres czasu nie uczyniono nic by zmienić istniejący stan rzeczy.

W 1990r. został zaprojektowany pustynny trzykolorowy wzór kamuflażu (Three-Color Desert Pattern) i, wraz z mundurem DCU (Desert Combat Uniform), w niewielkich ilościach pojawił się podczas operacji „Pustynna Tarcza” oraz „Pustynna Burza” wśród operatorów jednostek specjalnych. Oficjalnie wprowadzono go do użytku w 1992r., dlatego też nowy pustynny wzór maskujący oraz umundurowanie nie były dostępne dla ogółu sił zbrojnych USA przed wysłaniem ich w rejon Zatoki Perskiej w 1990r. Stąd podczas tego konfliktu żołnierze amerykańscy umundurowani byli w zwykłe DBDU…

I tutaj właśnie zaczyna się krótki epizod EDBDU (Experimental Desert Battle Dress Uniform [3]). Podczas trwania konfliktu w Zatoce, głównie dzięki wysiłkom gen. Normana Schwarzkopf’a, wyprodukowano bardzo niewielką partię testową zmodyfikowanego munduru DBDU, tj. wykonanego ze 100% bawełnianej tkaniny ripstop – celem podwyższenia komfortu użytkowania w gorącym, pustynnym klimacie. Zamówiono liczbę łącznie 500.000 szt. nowego umundurowania. Zanim jednak rozpoczęto produkcję, operacja „Pustynna Burza” zakończyła się, a w związku z tym dalsze prace w tym kierunku zarzucono z powodu oszczędności. Testowe umundurowanie EDBDU użytkowano głównie w „elitarnych” jednostkach U.S. Army podległych XVIII. Korpusowi Powietrznodesantowemu (XVIII AIRBORNE CORPS), czyli w 82. Dywizji Powietrznodesantowej oraz 101. Dywizji Powietrznodesantowej (Aeromobilnej). Tym niemniej EDBDU / EDU pojawiły się w tak małej ilości, że ich użycie podczas pierwszej wojny w Zatoce Perskiej przeszło praktycznie bez śladu. Obecnie stanowią jeszcze większą ciekawostkę kolekcjonerską niż eksperymentalne umundurowanie CCU (Close Combat Uniform) [4]  gdyż są praktycznie w ogóle niespotykane na rynku.

Mundur EDBDU / EDU ma krój „zwykłego” BDU (DBDU). Wykonano go z tkaniny typu ripstop, materiał stanowi 100% bawełna. Nadrukowany na materiale wzór maskujący to sześciokolorowy kamuflaż pustynny (Six-Color Desert Pattern). Niestety brak jest jakichkolwiek danych lub zdjęć potwierdzających produkcję nakryć głowy do tego rodzaju umundurowania (czapka polowa lub kapelusz – Patrol Cap, Boonie Hat).

Bluza mundurowa: w odróżnieniu od DBDU nie ma wzmocnień na łokciach oraz dodatkowej warstwy materiału wszytej wewnątrz bluzy na wysokości karku. Bluza zapinana jest z przodu na guziki, mankiety rękawów zapinane są na guziki, brak jest patek ściągających w talii. Kieszenie bluzy są zapinane na zapięcia typu VELCRO (popularne „rzepy” – rozwiązanie charakterystyczne np. dla munduru ABDU, Aviation Battle Dress Uniform, oraz późniejszych CCU i ACU).

Spodnie: w odróżnieniu od DBDU nie mają wzmocnień na kolanach oraz pośladkach. Rozporek zapinany jest na guziki, tylne kieszenie oraz boczne kieszenie na udach zapinane są na zapięcia typu VELCRO. Regulacja rozmiaru w pasie jest identyczna jak w BDU oraz DBDU (patki z metalowymi przetyczkami).

Metki:

(bluza)

SMALL-REGULAR

HEIGHT: FROM 67 TO 71

CHEST: FROM 33 TO 37

STOCK NO

NATO SIZE 7000/8494

EXPERIMENTAL DESERT UNIFORM

DAAK60-90-C-0102

50% NYLON/50% COTTON RIPSTOP POPLIN

AMERICAN APPAREL, INC.

 
(spodnie)

SMALL – REGULAR

Inseam: 29-1/2 to 32-1/2 in.

Waist: 27 to 31 in.

Stock No.: 8415-01-102-8600

NATO Size: 7583/6979

TROUSERS, DESERT CAMOUFLAGE

PATTERN; COMBAT

50% NYLON / 50% COTTON

CONTRACT NO.: DAAK 60-90-C-0102

CONTRACTOR: AMERICAN APPAREL, INC.

MANUFACTURER: COASTAL INDUSTRIES, INC.

opracował: Czyżby

 
materiały źródłowe: 

1. Robert P. Anzuoni, “The All American: An Illustrated History of The 82^nd Airborne Division 1917- to the Present”, wyd. Shiffer Books Publishing 2007
2. Gordon Rottman, „US Army Airborne 1940-90”, wyd. Osprey Publishing Ltd. 1990
3. Gordon Rottman, „US Army Special Forces 1952-84”, wyd.Osprey Publishing Ltd. 1985
4. http://en.wikipedia.org/wiki/Battle_Dress_Uniform
5. http://en.wikipedia.org/wiki/Desert_Battle_Dress_Uniform